Tag: Polen

Namen

468770-352x500

Je bent een weekend in Polen en het gaat zoals altijd: iedereen vertelt verhalen, je komt terug met wel drie romans in je hoofd. P. komt met verhalen over zijn familie, de oorlog natuurlijk, niet verder vertellen, niet voor een boek gebruiken dit.
‘Maar hoe heetten ze dan’, vraag ik. ‘Die tante, die oudoom, die achterneef.’ Een naam bepaalt een verhaal.

Voor sommige schrijvers helpt het: lijstjes maken als ze aan iets nieuws beginnen, of als ze niet weten hoe ze verder moeten met hun schrijfproces. Wat ook helpt, is een uurtje lezen in de Księga naszych imion van ene mijnheer Józef Bubak, mijn Poolse namenboek. Naast Joachim, Joanna, Jolanta (ik sla maar een willekeurige pagina op), tref je hier ook Boguchwał, Wszechiech, of Żelisław aan. Of Grzymisława, Makryna, Strzeżysława. Als mijn hoofdpersonen zulke namen zouden hebben, kan ik de verhalen die P. me vertelt zelf wel verzinnen. En trouwens, tegen de tijd dat ik Mśigniewa, Świętopełk of Wawrzyniec foutloos uit kan spreken, heb ik allang een nieuwe roman geschreven.

Poolse trein

Schermafbeelding 2016-06-25 om 18.20.48Korenvelden, berkenbossen, rangeerterreinen, Pruisisch blauw, boerderijen, hazen, reëen, ooievaars, klaprozen, bospaden, landwegen, bergen roest, wolkenluchten, vlierbessen, bakstenen, plantenbakken, Zbąszynek, uitgestalde stoomtreinen, huizenrij, woonkazerne, seinpalen, dreigende regenbuien, rode petten, paard en wagen, naaldhout, (meer…)

Heimwee

Longo20070422152642.jpg

Heimwee, het blijft zo geheimzinnig, een gemoedstoestand die soms uit het niets opduikt en dan een plaats of een persoon zoekt om zich aan vast te hechten. Zondag lunchten we bij vrienden van F. in Barcelona en ik weet niet waar dat heimwee ineens vandaan kwam, misschien was het de foto aan de muur tegenover me, Men in the cities/Untitled (Eric) van Robert Longo. Een man staat swingend op een dak, is het een doodsstrijd of een levensdans, is hij net geland of stijgt hij op? (meer…)

Lesław en Wacław

1518-burda

Vorige week kwam ik ze tegen, in mijn geliefde Krakause eetgelegenheid waarvan ik de naam niet ga weggeven omdat er nog steeds geen toeristen komen. Ze kwamen bij me aan tafel zitten, Lesław en Wacław Janicki. Ze moeten inmiddels al zo’n 70 jaar zijn, een eeneiige tweeling, niet van elkaar te onderscheiden met hun witte haren, hun stevige neuzen, hun dunne snorren. (meer…)

In memoriam: Milo Anstadt

milo_haga_091005-006-small-150x150

‘Altijd als ik een formulier moet invullen, aarzel ik bij de vraag naar mijn land van geboorte. Is het Polen? Oekraïne? Sovjetunie? Toen mijn ouders trouwden, lag Lwów in Oostenrijk en heette het officieel Lemberg. Toen ik geboren werd lag het in Polen. Nu ligt het in de sovjetrepubliek Oekraïne.’ De schrijver van deze woorden, Samuel Marek (Milo) Anstadt is op 16 juli in Amsterdam overleden. (meer…)

Ik heb de blauwe lampenkap van de hemel naar beneden getrokken

malevich28-453x550

Dit is het mooiste kunstnieuws sinds maanden: Malevich is terug in het Stedelijk. Ik zit op het bankje in de Erezaal, waar het Stedelijk uitpakt met acht schilderijen van de grote in Oekraïne geboren Rus van Poolse afkomst. (Dit speelt zich af in het Europa uit de tijd waarin de Europese Unie nog niet bestond). Ik kijk naar het schilderij Suprematisme uit de jaren twintig: een wit kruis tegen een achtergrond van een net iets ander wit. Malevich schilderde zijn ‘witte’ schilderijen enkele jaren nadat hij in 1915 zijn geruchtmakende Zwart Vierkant voltooide. Dat exposeerde hij op een tentoonstelling in Sint Petersburg op een plaats die voorbestemd was voor het icoon: hoog, in een hoek van de ruimte. (meer…)

De dekbedden van K. Malevich

Malewicz-w-Warszawie-150x150

Er bestaat een prachtige historische foto waarop we Kazimir Malevich zien afgebeeld aan een feestelijke dis, te midden van beroemde Poolse kunstenaars, schrijvers en intellectuelen. De foto is genomen op 25 maart 1927, toen Malevich op weg naar Berlijn een tussenstop maakte in Warschau. Hij exposeerde zijn figuratieve en abstracte werk een aantal dagen in de Poolse Artistieke Club in Hotel Polonia (tegenover het Centraal Station, na een periode van verval kun je daar nu weer prachtige kamers boeken). Malevich was afkomstig uit een Poolse familie en heeft op die avond ongetwijfeld Pools gesproken. (meer…)

Wat verzonnen is, bestaat al

Schermafbeelding 2016-06-25 om 11.11.10

Op 5 maart 2010 leverde ik de eerste versie van mijn debuutroman in, die toen nog De vinger van God heette. Ik was in Krakau, net als K. die zojuist vanuit hetzelfde internetcafé zijn nieuwste vertaling naar zijn uitgever had gemaild. Om het te vieren gingen we champagne drinken bij Alchemia. Daar schonken ze geen champagne, we namen koffie.

‘Nu ben je een schrijver’, zei K. ‘Misschien ben je een afgewezen schrijver, een nooit gepubliceerde schrijver, een mislukte schrijver, maar je bent een schrijver.’ We hieven onze denkbeeldige champagnes. Even later liepen we op straat, K. naar zijn huis om aan een nieuwe vertaling te beginnen, ik naar het mijne om een lekker potje te janken. Op de Miodowastraat kwamen we haar tegen. Ze was klein, had nauwelijks haar, en ging gebukt onder het gewicht van haar boodschappentassen. Toen ze ons zag, zette ze haar tassen op het trottoir. (meer…)