Categorie: Polen

Tuinkabouters

IMG_5075-200x267

Of je nu wel of niet in kabouters gelooft, één ding is zeker: tuinkabouters bestaan echt. Ik zag ze onlangs nog in het atelier van K. wiens werk ik kwam bekijken, tussen de drukpers en een voorraad inkt. Het was per ongeluk: K. schaamde zich een beetje en probeerde de kartonnen doos met zijn voet nog snel onder zijn werkbank te schuiven.

Maar ik had ze al gezien. Rode mutsen, witte baarden, mopsneuzen. Het kon niet missen. Ik bukte me en trok de doos tevoorschijn, ik had me niet vergist. Tuinkabouters met kruiwagens en vishengels, met boodschappentassen en muziekinstrumenten. Een lag er zelfs te lezen, op zijn buik, hij had een bril op. (meer…)

Polish bike

10_56_04101300-ml.-spuitbus-Castrol-Bike-Polish-165x165

Pechdagen, gisteren was het er een, een pechdag vol met onhandig verkeer.

Op weg naar mijn geboortedorp Boskoop strandde ik op het station van Leiden. In plaats van de trein nam ik de bus, net als in mijn studietijd. Vinexwijken en afgrijselijke industriegebieden zijn in de plaats gekomen van de weilanden van vroeger. Dat had ik kunnen weten, toch schrok ik van die onherkenbaarheid. Op de Rijndijk bij Zoeterwoude strandden we opnieuw, nu achter een landbouwvoertuig.
In Boskoop bleken alle bushaltes verplaatst en daarom liep ik een paar kilometer langs de drukke verkeersweg die het dorp doorsnijdt. Een voetpad aan één kant van de weg, een fietspad aan beide zijden. (meer…)

In memoriam: Stanisław Barańczak

2094723-165x233

Naast al het schokkende wereldnieuws van het afgelopen jaar, leken andere schokkende gebeurtenissen ineens kleiner te zijn. Het verdwijnen van de filosofie als studierichting aan de Erasmus Universiteit en het verdwijnen van steeds meer kleine talen aan andere universiteiten: het zijn geen ontwikkelingen die de oudejaarsconferences halen. Maar als de UvA zijn hervormingsplannen gaat realiseren, verdwijnen de bacheloropleidingen Zweeds, Noors, Deens, Pools, Tsjechisch, Servisch/Kroatisch, en Nieuwgriekse taal en cultuur geheel uit Nederland. (meer…)

Nacht

40376a46-4006-456f-b818-004694f1d9d3-165x129

December, 13 december. Het is precies drieëndertig jaar geleden dat mijn vader in alle vroegte de slaapkamer van mijn zusje binnenkwam, met de mededeling dat de Russen Polen waren binnengevallen. Ze was net zeventien geworden en onze vreugde over haar gloednieuwe oranje platenspeler verdampte maar heel even. Russen, Polen, het klonk cryptisch en was ver weg. Dat in Polen de staat van beleg was uitgeroepen, drong nauwelijks tot ons door. Dat mijn latere vrienden die nacht voor maanden werden geïnterneerd, kon ik al helemaal niet weten. Snel zetten we een lp van ABBA op. (meer…)

Apocriefe tulpem

herbert1-165x278

Wordt mijn derde boek een roman of non-fictie (of, zoals de Polen zo mooi zeggen, ‘literatuur van de feiten’)? En als ik voor non-fictie kies, mag ik dan nog wel dingen verzinnen of is dat absoluut verboden? Voor welke vorm ik ook ga kiezen, de feiten moeten kloppen en daarom dook ik onlangs onder in de Universiteitsbibliotheek van Krakau. En daar gebeurde het: serendipiteit! Op zoek naar een bepaald artikel in een oud nummer van het weekblad Tygodnik Powszechny, trof ik iets heel anders aan – een interview met de Poolse dichter Zbigniew Herbert over zijn bundel essays en apocriefe verhalen over Nederlandse cultuur, in het Nederlands vertaald als De bittere geur van tulpen. (meer…)

Sprookje over de vrouw die in het Keret House woonde

Schermafbeelding 2016-06-26 om 11.35.04

Het is echt waar, er was eens een vrouw die in het Dom Kereta woonde, het Keret House. Het smalste huis van Warschau stond op hoge benen, net als zijzelf. Niet dat dat iets te betekenen had. Ze was geen type dat met haar hoofd in de wolken liep. Liever dan naar de toekomst te kijken, bewoog ze zich naar het verleden. Ik heb haar pas nog gezien, jij misschien ook? Op de hoek van de Chłodna- en de Żelaznastraat waren ze met de riolering bezig, af en toe hoorde ik de stratenmakers naar haar schreeuwen omdat ze in een kuil was gekropen en daar God weet wat aan het zoeken was. Ze kwam naar boven met een paar kapotte tegels, ik geloof dat ze mosgroen waren, is dat nu zo bijzonder? (meer…)

Keret House (8, slot) – Sjoeni en de anderen

IMG_3125-165x220Ik schrik van de bel, zo laat op de avond, al ben ik blij dat ze zich eindelijk melden. Dankzij de camera kan ik net hun puntmutsen zien met de pompons. Ze moeten op elkaars schouders zijn gaan staan om bij de bel te kunnen. Voor ik het weet zeulen ze een heel klein kratje bier de trap op en stellen zich aan me voor: Sjoeni, Ze’efrani, After en Salzmann, de vier kabouters uit het verhaal ‘Sjoeni’ van Etgar Keret. Ze hebben allevier een zonnebrilletje op. (meer…)

Keret House (7) – Lege plekken

68326_260417_pkin-165x220

Op mijn auteursavond in het Warschause Holland Huis verschijnt de Nederlandse acteur Redbad Klynstra, die al twintig jaar in Warschau woont en eigenlijk een Pool is. Hij leest voor zoals alleen Poolse acteurs dat kunnen, en het is doodstil in de zaal als hij een in het Pools vertaald fragment voorleest uit De draad en de vliegende naald. Later vraagt hij me of ik aan wil schuiven bij zijn talkshow Republika Kultury (De Cultuurrepubliek), dat iedere zondag wordt uitgezonden op Telewizja Republika. Het thema van de eerstkomende uitzending is ‘Lege plekken’. (meer…)

Keret House (6) – Stoet met kinderwagens

IMG_2778-165x220

Het is zondag, misschien wel de warmste dag van het jaar, en daarom sta ik om zeven uur op. Mijn project voor vandaag is een wandeling over de Żelaznastraat, vanaf het begin tot het einde en weer terug, in totaal zo’n zes kilometer. Ik heb eerder deze week mappen vol foto’s gezien van de Żelaznastraat in de oorlogsjaren, maar hoe ziet de straat er nu uit? Wie woont hier nu? Brengen de mensen, de gebouwen, me op ideeën voor een tekst? (meer…)

Keret House (5) – I love you, Etgar Keret!

IMG_2709-165x220

Als ik had gedacht hier twee weken in totale afzondering te kunnen schrijven, dan had ik het goed mis. Voortdurend word ik uit mijn comfort zone gehaald. Ik woon immers niet in een huis, maar in een installatie, een semi-openbare ruimte waar mensen kunnen aanbellen als ze het Keret House van binnen willen bekijken. Ik open de deur voor een Nederlandse medewerkster van de organisatie Iconic Houses, voor een vrouw uit Israël die in Warschau is geboren, voor twee hipsters die een grand tour maken, voor Jakub Szczęsny – hier op de foto – die dit huis bedacht en komt vragen hoe ik me hier voel, voor mijn vriend Sławek die in het Cultuurpaleis werkt en een hele fotorapportage van zijn bezoek op Facebook zal zetten, voor twee meisjes uit Bulgarije waarvan er één verliefd is op Etgar Keret. Het onweert en als ze de trap beklimt krijgt ze de slappe lach, nooit had ze durven dromen dat ze hier nog eens voor stortregens zou schuilen. I love you, Etgar! schrijft ze in het gastenboek.