Het eenzame stekelvarken

05dresden-paradieslandschaftennach-der-restaurierung-vor-der-sintflut-savery

Laat mij nooit aan een quiz meedoen, want ik zal zeker verliezen, en de Slimste Mens ben ik ook al niet. Maar bij de Grote Bijbelquiz, deze week door de EO uitgezonden en gisteren gewonnen door Gert-Jan ‘Christen-Unie’ Segers, had ik dankzij mijn gereformeerde opvoeding wel degelijk een kans gemaakt. Laat mij maar raden waarom David door God gestraft werd (hij had met de vrouw van een ander geslapen), welke stad Jona moest bekeren (Nineve) en met welke houtsoort Noach zijn ark in elkaar timmerde (ceder).

De mooiste ark van Noach is nu in Dresden te zien op de tentoonstelling Het Paradijs op aarde. Het schilderij Voor de zondvloed van Roelant Savery (1576-1639) is een kleurrijk, panoramisch paneel waarop alle dieren ter aarde zich verzamelen om de ark binnen te gaan. Maar eerst poseren ze nog even voor de schilder. Op de voorgrond, in de bruinige schaduwen van rotsen en bomen, zien we vossen en pelikanen, rendieren en wolven, pauwen en papegaaien. Als hofschilder van Rudolf II had Savery toegang tot de keizerlijke menagerie in Praag, en dat gaf hem de unieke mogelijkheid om exotische dieren zoals olifanten, struisvogels en leeuwen in het echt te aanschouwen. De meeste dieren op dit schilderij zijn dan ook zoölogisch te herleiden en Savery schilderde hier meer dan honderdvijftig soorten.

Op de achtergrond, in de volle zon, wacht de cederhouten ark op de dieren die het zullen gaan bewonen. Noach zit er te bidden tussen de koeien, kamelen en schapen. Niets wijst er nog op dat God de mensheid met een zondvloed vreselijk zal straffen, dat de wereld zal vergaan, dat alleen de dieren op het schilderij van Savery zullen overleven, samen met de uitverkoren Noach en zijn gezin. Op het schilderij bevinden ze zich allemaal nog in een soort van paradijs, dierenstelletjes die de wereld na de ramp opnieuw moeten gaan bevolken. Of nou ja, niet allemaal. Want waar zijn de partners van beer en paard? En van het stekelvarken linksboven, dat met zijn stekels en de kuif op zijn kop zelf meer op een plant dan op een dier lijkt? Zijn wederhelft is zo goed in het schilderij verstopt dat ik haar nog niet heb kunnen vinden.

(Met dank aan Laurent Stokvis).

Advertenties

Een gedachte over “Het eenzame stekelvarken

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s