Het jaar van de halve dingen

Schermafbeelding 2016-06-25 om 21.08.10

2015 – het jaar is nog lang niet afgelopen, maar één ding weet ik zeker: voor mij is het het jaar van de halve dingen. Van de tentoonstellingen die ik wilde bekijken, heb ik nog niet eens de helft gezien. Van de stapels boeken waarin ik dit jaar ben begonnen, zijn de meeste maar half gelezen. Het boek dat ik aan het schrijven ben: half af. Ja, het waren sombere gedachten die ik had in de trein uit Bonn, op de terugweg van het internationale congres van de Arbeitskreis für Niederländische Kunst- und Kulturgeschichte, dat ik trouwens ook maar voor de helft kon bijwonen en waar ik zoveel mensen maar voor de helft heb kunnen spreken. Snel naar huis om mijn koffers te pakken voor de CODART studiereis naar de Midwest.

Want wat gelukkig niet half af was, was die studiereis: geheel volgeboekt, met een programma dat zo rijk was, dat het mijn hele jaar van halve dingen weer goedmaakte. Met dertig anderen dagenlang naar kunst kijken, luisteren naar al die discussies over toeschrijvingen, restauratieproblematiek, tentoonstellingsconcepten, getuige zijn van nieuwe ideeën. Al die gesprekken die niet alleen op zaal werden gevoerd maar ook tijdens de vele uren dat we in de bus zaten van Toledo naar Oberlin, van Cleveland naar Dayton, of van Indianapolis naar Chicago.

Toch zijn er momenten die daar nog bovenuit stijgen. Misschien ken je dat wel, dat één schilderij je leven ineens weer rond maakt, soms slechts gedurende een fractie van een seconde. Mij overkwam dat bij een schilderij van Jacobus Vrel, Interior with a Woman Combing a Little Girl’s Hair in het Detroit Institute of Arts, dat op verzoek van een van de deelnemers speciaal voor onze groep uit het depot werd gehaald. Meer nog dan door de vrouw met de kam in haar hand werd mijn oog getrokken door de witte muur, de mantel rechts en de schaduwen ervan, de hoepel en het doekje op de grond – daar niet achteloos neergelegd, maar cruciaal voor de spanning in het schilderij. Ik bleef er naar kijken, ook nu weer, op het scherm van mijn laptop, en probeer dat gevoel van die fractie van een seconde terug te halen.

Een paar uur voordat mijn vlucht naar Schiphol vertrekt, loop ik nog even zo’n enorme Amerikaanse boekhandel binnen. De oogst: een stapeltje romans en essaybundels die ik dit jaar misschien maar voor de helft zal lezen. Ik begin in Ten Years in the Tub: a Decade Soaking in Great Books van Nick Hornby. Ieder essay in Ten Years begint met een lijstje van boeken die Hornby in de betreffende maand kocht, gevolgd door een lijstje van boeken die hij ook daadwerkelijk heeft gelezen. ‘The books we buy are almost as important as the books we read’, schrijft Jess Walter in de inleiding. ‘If the books we read reflect the person we are, the books we hope to read might just be who we aspire to be.’ Misschien heeft het te maken met dit vreemde jaar, het jaar van de halve dingen. Maar ik verbind Walters woorden meteen met de jas, de hoepel en het doekje van Jacobus Vrel.

Deze column verscheen ook op de website van de Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici.

2 gedachtes over “Het jaar van de halve dingen

  1. I goot this site from my buddy who shared with me about this web
    site and at the moment this tike I am browsing this web site and reading very informative articles or reviews at this time.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s