Nacht

40376a46-4006-456f-b818-004694f1d9d3-165x129

December, 13 december. Het is precies drieëndertig jaar geleden dat mijn vader in alle vroegte de slaapkamer van mijn zusje binnenkwam, met de mededeling dat de Russen Polen waren binnengevallen. Ze was net zeventien geworden en onze vreugde over haar gloednieuwe oranje platenspeler verdampte maar heel even. Russen, Polen, het klonk cryptisch en was ver weg. Dat in Polen de staat van beleg was uitgeroepen, drong nauwelijks tot ons door. Dat mijn latere vrienden die nacht voor maanden werden geïnterneerd, kon ik al helemaal niet weten. Snel zetten we een lp van ABBA op.

Twee jaar later reisde ik voor het eerst met de nachttrein naar Polen, het land waarover Andrzej Wajda zei: ‘De Polen kennen geen historische continuïteit en zijn daardoor soms voor buitenstaanders moeilijk te volgen. Dat steeds maar weer uitleggen maakt deel uit van onze psychologie.’ Steeds maar weer uitleggen waarom ik inmiddels meer dan dertig jaar van Polen hou, is ook deel gaan uitmaken van mijn psychologie.
En ik hou van die nachttrein, die eerst de Hoek-Warszawa Express heette, en daarna de Euronight Jan Kiepura. Ik heb heel wat vaker dan drieëndertig keer tussen de papieren lakens gelegen in een couchette voor zes of vier personen. In mijn rijke tijd nam ik soms de eerste klas, en via een dealtje met de conducteur kon ik dan vaak een coupé-voor-mijzelf-alleen bemachtigen. Ik reisde met vrienden en familie, met wildvreemde vrouwen en snurkende mannen, en zelfs met grote delen van mijn bibliotheek, serviesgoed en garderobe. Vol verdriet lag ik tussen die papieren lakens, op weg naar de begrafenis van de man die ik wilde vergeten, en veel later, vol verwachting, op weg naar de man die mijn leven zou veranderen.

December, 13 december. De leden van de oppositie die destijds werden geïnterneerd zijn beroemde politici, schrijvers, of Nobelprijswinnaars geworden. Polen is lid van de NAVO en van de Europese Unie, Donald Tusk is benoemd tot ‘president’ van Europa, en op mijn iPad kan ik in een paar seconden de allang niet meer gecensureerde Poolse dagbladen downloaden. Zonder visum kunnen we voor 25 euro naar Warschau vliegen. En omdat dat kan, wordt de Hoek-Warszawa Express alias de Jan Kiepura dit weekend opgeheven. De legendarische nachttrein. Míjn nachttrein. De nachttrein waarmee ik dertig jaar lang heen en weer naar Polen reisde.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s