Maxje

In-memoriam

In het Stadsarchief in Amsterdam is nog tot en met 20 mei een indrukwekkende tentoonstelling te zien: In Memoriam. De gedeporteerde en vermoorde Joodse, Roma en Sinti kinderen 1942-1945. De tentoonstelling is gebaseerd op de gelijknamige publicatie van Guus Luijters, die de gegevens bijeenbracht van bijna 18.000 Joodse, Roma en Sinti kinderen die in de Tweede Wereldoorlog werden vermoord. Aline Pennewaard vond van 3.000 kinderen ook een foto.
Wat die foto’s zo bijzonder maakt, is dat er aan de beelden namen zijn verbonden. Het zijn niet zomaar meisjes met strikken in het haar die een poppenwagen voortduwen, maar het zijn Jetty en Kitty Hes, op 2 juli 1943 in Sobibor vermoord. Het derde meisje op de foto is hun nichtje Yvonne die de oorlog overleefde. Of Betty Rosenboom, met haar babybroertje op schoot. De zes weken oude Maxje en zijn moeder doken onder, maar werden door een NSB-er verraden. ‘De Sicherheit heeft drie personen gebracht en ik kan niet met twee aankomen.’ Dat was wat mevrouw Mengelink, die zich over de baby wilde ontfermen, van de Nederlandse marechaussee te horen kreeg. Maxje en zijn moeder werden in Sobibor vermoord.

Bij het schrijven van De draad en de vliegende naald bladerde ik af en toe in oude Poolse kranten om historische feiten te checken. Het meeste indruk maakten de korte berichtjes van het Rode Kruis, Kinderen zoeken hun ouders. ‘Kalinowska Zofia, geboren 11.6.1944 te Dachau, dochter van Katarzyna. Józef Szulikowski, geboren januari 1945 bij München, ouders onbekend. Sara, geboren zomer 1943, moeder Róża (?), Semitisch uiterlijk. Anna Małecka, geboren 12.10.1939 bij Wilno, dochter van Jan en Barbara, Russisch-orthodox. Helena Matuszek, geboren 13.3.1942, Łódź, dochter van Sławomir en Maria.’ Week na week, maandenlang, al die namen, tot jaren na de oorlog, tot vandaag.

De geschiedenis van Maxje en veertien andere Amsterdamse kinderen is te lezen op een speciale website.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s