Koester de tafels van Joseph Brodsky

2009_11_Krakow-027

Als je de gedichten van Joseph Brodsky hebt gelezen, zijn alle dingen anders. De dode dingen komen tot leven, de levende doen aan de doden denken. In Voor mijn dochter belooft de dichter in een café als meubilair te figureren. ‘Bedenk’, bezweert hij, dat elk levenloos voorwerp je vader kan zijn / zeker als de voorwerpen groter zijn dan jij, of ouder.’ En: ‘Of je ze tegenkomt of niet, koester die dingen.’ Als je dit gedicht hebt gelezen, kun je nooit meer in een café zitten zonder verstolen het tafelblad te strelen, met je benen een stoelpoot te omklemmen. En dat is dan alleen nog maar een tafel in een café.

In het gedicht Grote Elegie voor John Donne is de hele wereld verbonden aan het moment van de dood. ‘John Donne is dood en alles slaapt rondom’, zo begint het, en dan volgt er een lange en indrukwekkende litanie over alles wat slaapt. Dat begint met de tafel, de kleden, het plafond, maar de nacht is ook in het roet in de gedoofde haard, in de voltooide preek, in hemden. Kettinghonden, kelderkatten en krijtrotsen, ja, werkelijk alles slaapt, pagina’s lang, totdat het gedicht in de allerlaatste zin een andere wending krijgt.

Brodsky en ik hebben één ding gemeen: door de Poolse taal ging er een wereld voor ons open. Dankzij vertalingen in het Pools leerde Brodsky al die schrijvers kennen die destijds verboden waren in de Sovjet Unie. Gek genoeg leerde ik dankzij het Pools de gedichten van Brodsky kennen, in de vertalingen van Stanisław Barańczak – om ze daarna pas in het Nederlands te lezen.

Nu is er dan zijn biografie: Lev Loseff, Joseph Brodsky – A Literary Life. Ik ga het snel lezen. In het café. En ik zal stiekem het tafelblad strelen, de stoelpoten met mijn benen omklemmen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s